فناوری جالبی به نام اینترنت اشیا و کاربردهای آن

با گسترش روزافزون اینترنت، شاهد حضور گسترده آن در تمامی حوزه‌های زندگی فردى و اجتماعى هستیم كه در اشكال مختلف و مقاصد گوناگون مورد استفاده قرار مى‌گيرد. از همين رو در چند سال اخير شکل نوینى از اینترنت با عنوان “اینترنت اشیا” به سمت فراگیر شدن پیش می‌رود كه به نظر مى‌رسد زندگی انسان‌ها را تحت‌الشعاع خود قرار خواهد داد. در “اینترنت اشیا” قابلیت اتصال اشیا از طریق اینترنت مهیا می‌شود.
پایگاه اطلاع رسانی پلیس فتا: کارشناس اداره آزمايشگاه و ادله ديجيتال پلیس فتا استان خراسان رضوى در خصوص مفهوم اينترنت اشياء گفت: “اینترنت اشیا” به محیطی اطلاق می‌شود که هر چیز اعم از انسان، حیوان و یا وسایل بی‌جان در آن دارای یک شناسه یکتا یا پروتکل اینترنتی (IP) می‌باشند که توانایی شناسایی، کنترل، فرستادن و انتقال داده به یکدیگر را دارند.

وى ادامه داد: مهم‌ترین نتیجه همه‌گیر شدن “اینترنت اشیا” قابلیت اتصال انواع اشیا و وسایل به دنیای مجازی است. لذا همه لوازم خانگی، اتومبیل‌ها، نوشت‌افزار و هر آنچه شما تمایل داشته باشید به اینترنت متصل می‌شود و اين اتصال منجر به ارتباط درونی دستگاه‌ها خواهد شد.

این کارشناس سایبری در خصوص چالش‌هاى اينترنت اشياء افزود: برقراری امنیت يكى از بزرگ‌ترین چالش‌هاى اينترنت اشياء به حساب مى‌آيد. اتصال میلیاردها شی‌ء و ابزار به اینترنت به معنای افزایش آسیب‌پذیری‌های امنیتی بالقوه در دنیای مجازی است؛ زیرا تا چند سال دیگر انواع لوازم‌خانگی، خودروها، درها و… هم به یکی از زیرمجموعه‌های صنعت فناوری اطلاعات مبدل می‌شوند. از سوی دیگر در دنیای اینترنت اشیا ماشین‌ها و سیستم‌ها قادر به تعامل خودکار با یکدیگر هستند و لذا توان هکرها برای سوءاستفاده از آن‌ها و سرقت اطلاعات کاربران افزایش می‌یابد.

وى ادامه داد: در اینترنت اشیاء اطلاعات خصوصی بیش‌تری نسبت به وضعیت کنونی بر روی شبکه قرار می‌گیرد. یکی از این اطلاعات خصوصی، سبک زندگی افراد است؛ این که چه ساعاتی را در خانه به‌سر می‌برند، چه فیلم‌هایی تماشا می‌کنند و حتی این که چه غذایی می‌خورند!

وی هشدار داد: پیش‌بینی موسسه گارتنر نشان از پیوستن ۲۶ میلیارد وسیله به اینترنت تا سال ۲۰۲۰ دارد. اگر این پیش‌بینی درست باشد، پهنای باندی بسیار بیش‌تر از پهنای باند فعلی شبکه‌ها نیاز خواهیم داشت. افزون بر این، سیستم‌های اينترنت اشياء باید میلیارد‌ها شی را به یکدیگر متصل کنند و هر شی باید اطلاعاتی را از خود منتشر کند، این اطلاعات باید در نقطه ای جمع‌آوری شوند تا مورد بهره‌برداری قرار بگیرند. به دلیل تعداد بسیار زیاد اشیاء، مقدار اطلاعات جمع‌آوری شده بسیار زیاد است. بنابراین این وسایل نیاز به سرویس‌های مشخصی برای عملکرد مناسب دارند.

این کارشناس سایبری در پايان متذكر شد: در چند سال اخير شاهد ورود گجت‌هاى هوشمند و اتصال لوازم خانگى به اينترنت هستيم از اين رو با فراگير شدن اينگونه تجهيزات احتمال تلاش هكر‌ها براى نفوذ به اين سيستم‌ها و سوء استفاده از آن‌ها وجود دارد لذا شهروندان مى‌بايست در هنگام استفاده از اينگونه دستگاه‌ها با امكانات مختلف و ويژگى‌هاى آنها آشنايى داشته و تنظيمات و نكات امنيتى آنها را رعايت نمايند.

بحث اینترنت اشیاء فقط مخصوص به لوازم خانه نیست؛ ایمپلنت های نظارت بر قلب، ربات های پرنده جاسوس، سنسور‌های نظارت بر فعالیت‌های جانداران، مغازه‌های هوشمند و… همگی جزء اینترنت اشیاء به حساب می‌آیند. خودرو‌هایی که به شبکه جهانی وب، ماهواره‌ها و GPSها متصل هستند جزء اینترنت اشیاء به حساب می‌آیند. از معروفترین خودروها می‌توان به خودروهای کمپانی تسلا یا خودرو کمپانی گوگل اشاره کرد.

خانه هوشمند یکی از مباحث جذاب اینترنت اشیاء است؛ خانه‌ای را تصور کنید که هنگام ورود با لمس دستگیره در ، اثر انگشت شما اسکن شود و در باز شود همچنین کفش‌هایتان میزان کالری سوزانده شده بدنتان و مسافت طی‌شده و سرعت شما را بر روی گوشی هوشمند شما نمایش دهد.

سیستم چند رسانه‌ای خانه، با اسکن صورت شما حالت روحی شما را متوجه شود و آهنگ متناسب با حالات روحی شما را دانلود و پخش کند. یخچال شما بطور خودکار با سوپر مارکت نزدیک خانه شما در ارتباط باشد و هرکالایی که رو به اتمام است را سفارش دهد.

پروفسور کرانین می‌گوید: اینترنت اشیاء ظرفیت ساخت یک زندگی، تجارت و محیط کاری توأم با تولید و بهره‌وری بیشتر را به ارمغان خواهد آورد. شرکت‌ها می‌توانند هر جنبه‌ای از تجارت را دنبال کنند ؛ مدیریت فهرست‌های انبارداری و پرشدن سفارش‌ها با سرعت زیاد برای پیداکردن اینکه چه خدمات و کالاهایی در کجا موردنیاز است.

امروزه شرکت‌های بزرگی از جمله مایکروسافت، اپل، گوگل ،اینتل، آی‌بی‌ام در زمینه اینترنت اشیاء فعالیت می کنند. اینترنت اشیاء با ظهور BYOD قابل مقایسه است این اصطلاح مخفف (Bring Your Own Device) است وضعیتی را توصیف می‌کند که کارمندان تمایل دارند دستگاه‌های هوشمند خود مانند: موبایل، تبلت، لپ تاپ و… را در محل کارشان داشته باشند و از آن‌ها برای دسترسی به منابعی مانند: ایمیل، فایل سرور و پایگاه داده‌ها استفاده کنند. تحقیقات IDC نشان می‌دهد که حدود ۱۳ میلیارد دستگاه متصل در جهان استفاده می‌شود و این تعداد در سه سال آینده می‌تواند تا ۳۰ میلیارد دلار افزایش یابد.


سیستم‌عامل‌های بسیاری در این زمینه طراحی شده‌اند مانند:
• Huawei LiteOS
• Tizen
• Apache Mynewt
• TinyOS
• ARM Mbed
• Microsoft Windows 10 IoT Core
• Android Things
• Amazon Web Services
• IBM’s Watson
• Cisco IoT Cloud Connect
• Salesforce IoT Cloud
• Oracle Integrated Cloud

بزرگترین چالش اینترنت اشیاء؛ حریم خصوصی افراد و امنیت آن است. اشتراک گذاری داده‌ها بین اشیاء پیرامون ما همانطور که زندگی را لذت بخش می‌کند می‌تواند حریم خصوصی ما را به خطر بیندازد. اخیرا گروهی از هکرها توانسته‌اند که خودرو تسلا را هک کنند. فرض کنید در خودرو خود نشسته‌اید به یکباره درهای ماشین قفل می‌شود و کنترل خودرو شما را هکر بدست می‌گیرد و هر کجا که بخواهد شما را هدایت کند. حتی تصور همچین چیزی وحشتناک است.

مسئله مهم این است که اگر دستگاه اینترنت اشیاء آسیب دیده باشد، در برخی موارد می‌تواند راه را برای ورود یک نفوذگر به شبکه شرکت بازکند یکی از مشکلات اصلی این است که حتی فهرست‌کردن هر دستگاه متصل به شبکه دشوار است و بسیاری از مدیران ممکن است از حضور کامل IoT در محیط‌ هایشان آگاه نباشند.

سختی کار دقیقاً همین جا است که حتی شما نمی‌دانید چه گجت‌های در شبکه شما حضور دارد. کارشناسان مختلفی از جمله کارآفرین و نویسنده آنیل داش، به مرکز تحقیقاتی Pew گفت: باید از امروز به فکر امنیت اینترنت اشیاء بود و آن را بهبود بخشید در غیر این صورت با مشکلات و عواقب جدی روبرو خواهیم شد.

اینترنت اشیاء باعث به وجود آمدن اطلاعات بسیار زیادی می‌شود که با پردازش اطلاعات می‌توان دانش و اطلاعات ارزشمندی را بدست آورد. اینترنت اشیاء یک صنعت جدید با رشد بسیار بالا است که درصورت بهبود امنیت می‌تواند نقش بسیار مهمی در بهبود زندگی، تجارت، کسب و کار، مدیریت و … داشته باشد.

۴ مورد از حوزه‌های فعالیت حال حاضر اینترنت اشیا:

۱- اکنون یک دهه است که سیستم پیچیده‌ای از نرم‌افزار مدیریت داده و تگ‌های RFID واگن‌ها و محتوای آن‌ها را بررسی می‌کنند. باقی شیوه‌های نقل‌وانتقال نیز سال‌ها است روند مشابهی را طی می‌کنند. دفعه بعدی که محموله‌ای را ارسال و یا دریافت کردید حتماً به نقش تگ‌های RFID و سیستم‌های مدیریتی متصل به اینترنت آن فکر کنید! بدون این تکنولوژی‌های هیچ محموله‌ای با این کیفیت و سرعت به مقصد نمی‌رسید.

۲- به‌جرئت می‌توان گفت طی این پنج سال اخیر، هیچ ماشین لوکس یا میان رده‌ای وارد بازار نشده است مگر اینکه اتصال به اینترنت و سیستم‌های ارتباطی از راه دور به نحوی در آن تعبیه‌شده باشد. از OnStar، BlueLink، UConnect گرفته تا Sync تقریباً تمام این سیستم‌های ماشین‌های متصل به شبکه کار مشابهی انجام می‌دهند. از طریق یک اپلیکیشن موبایل، یک صفحه وب و یا حتی یک فرمان صوتی الکسا، می‌توانید ماشین خود را استارت زنید، بخاری را روشن، مقصد را در نقشه مشخص، در را قفل یا قفل را باز کنید. تمام این قابلیت‌ها از طریق یک سرور مرکزی و یک ارتباط اینترنتی مداوم ممکن می‌شود.

۳- سال‌ها است که جنرال الکتریک از مفاهیم اینترنت اشیا برای رصد عملکرد موتورهای جت خود استفاده می‌کند. سنسورهای پیچیده و متعددی که در هر پرواز بیش از ۱۴ گیگابایت داده عملیاتی را گزارش می‌کنند. این اطلاعات توسط سرورهای عظیمی روی زمین آنالیز می‌شود و با بررسی شرایط موجود و فشار وارد بر موتورها، فرآیند نگهداری و تعمیر را بهینه می‌سازد. با این کار نه‌تنها کیفیت عملکردی ارتقا می‌یاید، بلکه از روی‌دادن حوادث و اتفاقات ناخواسته نیز پیشگیری می‌شود.

۴- در بسیاری از روندهای درمانی، دوز و برنامه زمانی مصرف دارو اهمیت بسیار زیادی دارد. اینترنت اشیا می‌تواند کمک کند تا این دوزها به‌طور دقیق و زمان مصرف دارو به‌موقع یادآوری شود.

بسته‌بندی‌های قرص و دارو متصل به شبکه، می‌توانند زمان مصرف دارو را به شما یادآوری و به پزشک گزارش کنند و در صورت فراموشی هشدار بدهند. برخی از این قوطی‌ها حتی قابلیت سفارش مجدد دارند. به‌این‌ترتیب که با اتمام دارو، نسخه بعدی را از طریق دکمه‌ای تعبیه‌شده در درپوش قوطی سفارش می‌دهید.

این‌ها تنها بخشی از قابلیت‌ها و امکاناتی است که اینترنت اشیا در اختیار ما و کسب‌وکارها گذاشته است. دنیا به سمتی پیش خواهد رفت که کاربرد بسیاری از ابزارها وسایل اطرافمان بدون اتصال به شبکه و تبادل داده قابل‌تصور نباشد. سنسورهایی که داده‌ها را جمع‌آوری می‌کنند، سرورهایی که آن‌ها را ذخیره و نرم‌افزارهایی که تحلیل می‌کنند و درنهایت اقداماتی که بر مبنای تحلیل‌ها بدون دخالت ما انجام خواهد گرفت. این آینده‌ای است که اینترنت اشیا برای ما متصور است و اکنون در آغاز آنیم!