نحوه پیگیری موبایل های سرقتی

نخستین قانون مخابرات کشور، در تاریخ ۱۳۵۰ بە تصویب رسید و با توجه بە این کە تلفن همراه از سال ۷۳ وارد کشور شد، بالطبع حرفی از این وسیله بە صورت مستقل در قانون مذکور بە میان نیامده بود اما هیات وزیران در سال ۸۳، اساسنامه‌ شرکت ارتباطات سیار را تصویب کرد و این شرکت در قالب شرکت تابعه‌ مخابرات ایران ساماندهی شد.
 اما هیات وزیران در سال ۸۳، بە پیشنهاد وزارت تغییر نام یافته‌ی پست و تلگراف و تلفن بە ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات، وزارت امور اقتصاد و دارایی و سازمان مدیریت و با استناد ماده‌ چهارم قانون برنامه‌ی سوم توسعه، اساسنامه‌ شرکت مادر تخصصی مخابرات ایران و بە استناد مواد دو و چهارم قانون برنامه‌ی سوم با تغییر نام و اصلاح اساسنامه مرکز سنجش از دور ایران، اساسنامه‌ی شرکت ارتباطات سیار را تصویب کرد و این شرکت در قالب شرکت تابعه مخابرات ایران ساماندهی شد.

سرقت تلفن همراه معضلی است کە هر روز خبرها متعددی از آن در سطح جامعه بە گوش می‌رسد و بە تبع حقوقی را در این راستا دربارهٔ مشترکان باید متصور شد.

در قوانین موجود دربارهٔ تلفن همراه، مواردی در مورد مجازات استفاده‌های غیرمجاز از وسایل مخابراتی و نحوه‌ی برخورد با ایجاد مزاحمت برائ دیگران ذکر شده است و بعضا مصوبات پراکنده‌ای در جهت حفظ حقوق مشترکان تدوین شده است، اما این سوال مطرح است کە آیا مشترکان تلفن همراه از تمامی‌ حقوق خود در قبال این وسیله‌ی ارتباطی آگاهند؟ تاکنون کدام حقوق مشترکان بە طور مستقل بە اطلاع آن‌ها رسانده و تا امروز براساس کدام قانون عمل شده است؟ چه قانونی از حریم خصوصی اشخاص در قبال این وسیله حمایت می‌کند و آیا می‌توان با استناد بە آن، نقض‌کنندگان این حریم را مورد پیگیری قرار داد؟

بر اساس آیین‌نامه ارائه خدمات پیام چندرسانه‌ای کە حدود چهار سال پیش در کمیسیون تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی بە تصویب رسیده است، در صورت فروش یا سرقت تلفن همراه (سیم کارت) مشترک باید نسبت بە انجام مراحل قانونی (بر اساس مقررات مربوط) اقدام کند. در غیراین صورت عواقب ناشی از هرگونه سوء استفاده از این تلفن همراه و خدمات مرتبط بە عهده مشترک است.

اما آیا همه مشترکان تلفن‌ همراه، می‌دانند در صورتی کە گوشی تلفن ‌همراهشان بە سرقت رفت چه اقدامی را برائ پی‌گیری سریع انجام دهند تا جلوی سوءاستفاده‌های احتمالی گرفته شود؟

مشترکان می‌توانند در زمان بە سرقت رفتن گوشی‌ و یا مفقود شدنش بە نزدیک‌ترین کلانتری مراجعه کرده و سرقت گوشی‌شان را اعلام کنند کە البته بهتر است کلانتری در همان محل بە سرقت رفتن و یا مفقود شدن گوشی باشد و پس از آن از طریق مراجع قضایی موضوع را پی‌گیری کنند؛ همچنین برائ جلوگیری از سوءاستفاده‌ از سیم‌کارت بە یکی از دفاتر خدمات مشترکان مراجعه و نسبت بە مسدود کردن سیم‌کارت سرقت شده اقدام کنند. به منظور جلوگیری از خرید و فروش گوشی توسط سارقین و همچنین ردیابی هر چه سریع تر آن، بهتر است شماره سریال گوشی خود را درسامانه همیاب ۲۴ ثبت نمایند. می توانید نحوه عملکرد سامانه همیاب ۲۴ را در اینجا بخوانید.

در زمان سرقت گوشی‌های تلفن همراه معمولا مخابرات پس از اطلاع مشترک، از طریق شماره سریال ۱۵ رقمی کە در گوشی‌ و پکیج آن‌ قرار دارد، بە پیگیری و ردیابی گوشی‌ها اقدام می‌کنند و مشترکانی کە این شماره را ندارند با توجه بە اینکه داشتن این شماره برائ ردیابی گوشی الزامی است؛ می‌توانند با زدن کلید * و سپس مربع و درنهایت عدد (۰۶) و دوباره کلید مربع، از این شماره مطلع شوند. اما به دلایلی که مربوط به اداره مخابرات می شود معمولا این پروسه به طول می انجامد پس بهترین و سریع ترین روش، ثبت شماره سریال گوشی در سامانه همیاب ۲۴ می باشد.

معمولا با تغییر شماره‌ سریال گوشی‌های بە سرقت‌رفته و یا مفقود شده می‌توان از آن‌ها استفاده کرد؛ بە‌طوری کە امکان شناسایی و یا ردیابی آن‌ها از بین می‌رود اما در گوشی‌های نسل تازه کە وارد بازار می‌شوند، امکان تغییر شماره سریال وجود نداشته و یا کار بسیار مشکلی است.

گوشی‌های سرقت شده معمولا بە فروش می‌رسند، بنابراین کارشناسان تاکید دارند کە اشخاص باید در خرید گوشی‌ها دقت داشته باشند تا نسبت بە خرید انواع معتبر و دارای ضمانت‌نامه اقدام کنند، زیرا در نهایت فردی کە اینگونه گوشی را بدون فاکتور خریداری کرده، مقصر و مجرم شناخته می‌شود. شما همچنین می توانید برای اطلاع از سرقتی نبودن گوشی که قصد خریداری آن را دارید شماره سریال آن را در سامانه همیاب ۲۴ وارد کرده تا استعلام گرفته شود.

اما کارشناسان بە خریداران اخطار می‌دهند کە در زمان خرید گوشی تلفن همراه از فروشگاه‌هایی خرید کنند کە دارای پروانه کسب معتبر بوده و حتما فاکتور خرید ممهور دریافت کنند و با استعلام از چند فروشنده از نوع گارانتی و قیمت‌ها مطلع باشند و چنانچه بە موارد تخلفی برخورد کردند آن را بە کمیسیون رسیدگی بە شکایات اتحادیه مربوطه اطلاع دهند.

مدیر کل پیشین بازرسی، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی بە شکایات شرکت ارتباطات سیار ایران هم در سال ۸۶ می‌گوید: روزانه در حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ نامه‌ی ردیابی گوشی‌های تلفن همراه مفقودی و یا بە سرقت رفته بە واحد مربوطه ارسال می‌شود.

به گفته محمد آبایی ماهانه بە طور متوسط حدود هشت هزار نامه برائ ردیابی گوشی بە این واحد ارسال می‌شود و معمولا درصد بیش‌تری از ردیابی گوشی‌ها بە نتیجه می‌رسند و گوشی‌ها پیدا می‌شوند البته ممکن است در این بین از گوشی مورد نظر استفاده نشود و یا بە طریق دیگری از آن استفاده شود کە در آن زمان کار ردیابی غیرممکن خواهد شد.